Iluliarujussuit Kitaani immap naqqanik kiliuisimanerat nalunaarsorneqartut Saqqummersinneqarfia 19.06.2025

Takussutissiaq 1. Qeqertarsuup Tunuani immap naqqata 3D-mik assilineqarnerani takuneqarsinnaavoq immami ikkattumik iluliarsuit kiliuisimaneri (300 meterit inorlugit itissuseqartumi). Assilisaavoq immap naqqani kalitamik videoliotilerluni assiliinermi, R/V Sannamit immiussaavoq.
Takussutissiaq 2. Nunatta kitaani immap naqqata assiliorneqarnera piffissanit pingasuninngaaneersoq. Iluliaqarsimanerata oqaluttuassartaa immap sarfaata ilusilersimavai iluliarsuit immap naqqani kiliortuisarsimanerat.

 

Iluliarsuit Kitaata imartaani tissukartut immap naqqa 300 meterinik itissusilik kiliukkajuttarpaat, ingammik ikattoqarfinni soorlu Qeqertarsuup Tunuani Qimusseriarsuarmilu (Takussutissiaq 1). Ilisimatusarnitsinnili immap naqqani iluliarsuit qangarsuaq kiliuisimaneri sinerissap qanittuani imartamilu 950 meterit itissuseqartut allaat kiliorsimasarpaat. Iluliarsuit ullutsinni kaanngartartut taamak ititigisunut anngussinnaanngimmata, nalunngilarput, immap naqqani kiliuinerit tamakkua qangarsuaq iluliarsuarnik kiliorneqarsimassasut – ilimanartumik sivikinnerpaamik ukiut 10.000it matuma siornatigut – taamanikkut sermersuarput portunerullunilu annerugallarmat imarlu itisoorsuunngikkallarmat immap naqqani kiliugarisimassammatigit.

Taamanersuaq iluliarsuit angissusaat misissuiffigilluarnerisigut immallu naqqani kiliuisimaneri malillugit, iluliarsuit uukkartarfigisimasaat immallu sarfaanik qanoq tissukartinneqartarsimanersut malillugit piviusuusaartitsilluta paasisaqarfigisinnaalersimavagut. Takussutissiap 2’p ersersippaa kiliornerit kangianiit kimmut ingerlaartut sermersuup aannerisa kuuffigisarsimagaat, ilulissallu sermeq tiffariartortoq sinerlugu ingerlaarfigisarsimasaat ersipput. Illuatungaani avannaaniit kujammut immap naqqani kiliornerit immap sarfaata piliaat aamma ersipput – tassa sarfap Golfstrøm’imik taaneqartartup kissartup imarpianiik kissartumik avannamukartitsisartup ingerlaartup – taamanikkut iluliarsut Qimusseriarsuaq tikillugu sarfaatitittarsimavai. (Takussutissiaq 2).

Misissuinerit takutippaat, taamani ukiut 13.000it matuma siornatigut immap sarfaa sakkortooq tamaanga annguttarsimasoq. Sarfaq taanna ullumikkut ingerlaartarpoq Baffinip Kangerliumarngata itisoortaatigut sinaatungaatigullu ingerlaartarsimavoq taamanikkut Kitaani sineriapput tamaat aqqusaarlugu ingerlaartarsimagaluarluni – aamma ikkattoqarfitsigoortarsimalluni. Immap sarfaata taamarsuaq sarfarnerata pilersitaanik sermersuup aalluni tiffariartorneranut sukkanerulersitsisimassaaq, nunarsuatta sermersuarmik qallerneqarsimanerata kingulliup kingorna pisumik. Iluliarsuit immap naqqani kiliusimanerat iluaqutsiullugit maannakkut naleqangartumik ilisimalerparput immap sarfaanik ilusilerneqartumik nunatta iluliarsuarnik uukkaasartoqarsimanerata oqaluttuassartaa – siunissamullu qanoq sunniuteqartigissanersut pillugit paasisaqarpugut.

Nunatsinni iluliarsuit sermerujussuupput sermersuarmiit uukkariarlutik imaanut avalatsinneqartartut – oqimassusaasalu annersaat immap iluaniiginnartarput.  Iluliarsuillu annersaat immap naqqa tikivillugu summiiffiit ilaanni angissuseqartarput taamaasillutillu immami sarfarsiataarnerminni immap naqqa kiliorsinnaasarlugu.  Kiliornerit tamakkua immap naqqani kinnganernik ungaluliaasaqartarput, ekkolodit atorlugit immallu naqqani videoliat atorlugit takuneqarluarsinnaasarlutik.